Hoe haalbaar is een landelijk soeverein dataplatform?
12 juni 2026
Eén van de belangrijkste verandersporen van Democratie is het oplossen van het datavraagstuk. Want de data van overheden zijn momenteel vaak versnipperd en ontoegankelijk. Daarom is een landelijk soeverein dataplatform voor raads- en stateninformatie nodig. In de visie op de informatievoorziening, weergegeven in de idEA-visualisatie, lees je hier meer over. Maar hoe haalbaar is die visie en dat platform?
De stuurgroep van Democratie Dichtbij besloot een haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren naar deze vraag. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, dat onderdeel is van de stuurgroep, gaf hiervoor de opdracht aan ICTU en financierde het onderzoek. ICTU voerde dit onderzoek samen met M&I Partners uit. Op 4 juni 2026 stelde de stuurgroep de eindrapportage vast.
Lees de eindrapportage Lees de uitgebreide onderzoeksresultaten
Wat zijn de belangrijkste conclusies?
1. Het platform is een geschikte manier om de ervaren problemen op te lossen
Het zorgt voor landelijke beschikbaarheid van samenhangende, gestandaardiseerde data, het verbetert de toegankelijkheid en het hergebruik ervan, het vermindert de bestaande afhankelijkheid van de markt en het vereenvoudigt datamigraties. Daarmee vormt het een goede basis voor toekomstige innovaties van op het gebied van zoeken, uitwisselen en procesondersteuning. De ontwikkeling van een volwaardig platform zal meerdere jaren duren. Daarom is het advies om kleinere, waardevolle stappen te zetten. Op die manier werk je geleidelijk toe naar het beoogde einddoel.
2. Het organiseren van regie en beheer is een ingewikkeld vraagstuk
Het speelveld is complex: er zijn veel belanghebbenden binnen diverse bestuurslagen en beleidsterreinen. Binnen het rijk, de koepelorganisaties en de griffies is momenteel geen partij beschikbaar met ervaring in de benodigde beheer- en regietaken voor interbestuurlijke voorzieningen. Daarom is het advies van M&I Partners om aan te haken bij de Common Ground-beweging van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Zo bundel je de krachten en sluit je aan bij breed gedragen principes en een transitieaanpak.
3. Stel een gedragen plan op en regel de randvoorwaardelijke zaken
De visie van Democratie Dichtbij is zeer ambitieus. Om die ambitie waar te maken moet er aan tien voorwaarden worden voldaan. Daarom is de opdracht voor de komende periode duidelijk: regel de organisatorische voorwaarden, specificeer standaarden en platforms en voer regie vanuit een programma.
Hoe willen marktpartijen betrokken worden bij de volgende stappen?
Denk met ons mee
Democratie Dichtbij roept alle betrokkenen - en in het bijzonder de marktpartijen - op om hun reflectie op deze onderzoeksrapportage te delen. We hechten grote waarde aan deze input en gaan er graag over in gesprek. Dat kan zowel collectief als individueel. Deel je feedback via het contactformulier.
Voor een toelichting op het onderzoek kun je contact opnemen met René s'Jacob, programmadirecteur ICTU: rene.sjacob@ictu.nl / 06 50 25 36 42.